Bạo lực sân cỏ V-League: VPF và VFF yêu cầu trọng tài làm đúng luật

Bóng đã lăn hết về phía cánh phải, nhưng cú vào bóng vẫn ở lại. Ở trận Đồng Nai tiếp CLB Công an Hà Nội (CAHN) ngày 20/9, hậu vệ Lê Văn Sơn đánh chỏ vào tiền đạo Nguyễn Đình Bắc, còn trung vệ Huỳnh Tấn Sinh hai lần đá từ phía sau nhắm vào chân cũng của Đình Bắc. Trọng tài Lê Vũ Linh rút một thẻ vàng cho Tấn Sinh. Trận đấu khép lại, nhưng hình ảnh thì không khép lại được: một tiền đạo trẻ rời sân với vết giày in trên ống đồng, một trọng tài rời sân với quyết định sẽ còn bị mổ xẻ nhiều lần nữa.

Sự việc ấy không đứng một mình. Trước đó không lâu, ở vòng 2 V-League 2026-2027, trung vệ Đoàn Văn Hậu (CAHN) đá gãy chân tiền vệ Doãn Ngọc Tân (Thể Công Viettel). Cũng ở vòng đấu ấy, ngoại binh Ezequiel Santos Da Silva (Nam Định) đạp vào bụng Võ Hữu Việt Hoàng (SHB Đà Nẵng). Bốn pha bóng, ba vòng đấu, một mùa giải vừa mới khởi tranh. Đại diện Ban tổ chức giải, VPF và VFF đã gặp trực tiếp Ban trọng tài VFF, yêu cầu các trọng tài làm đúng luật, giữ kỷ cương của giải đấu và ngăn chặn những hành vi thô bạo trên sân.

“Làm đúng luật” trong cách nói của giới điều hành không mang nghĩa trừu tượng. Nó có nghĩa cụ thể: không bỏ sót lỗi, không bỏ sót thẻ.

Ở trận Đồng Nai – CAHN, trọng tài Lê Vũ Linh bỏ sót thẻ. Huỳnh Tấn Sinh bỏ bóng đá người hai lần trong cùng một pha bóng, tình huống đủ dấu hiệu của thẻ đỏ, nhưng chỉ nhận thẻ vàng. Trao đổi với báo Dân trí sau trận, cựu Phó chủ tịch chuyên môn VFF, cựu Trưởng ban trọng tài VFF Dương Vũ Lâm nói thẳng: trọng tài Lê Vũ Linh đã bỏ sót thẻ, pha bóng của Huỳnh Tấn Sinh bỏ bóng đá người quá phô, vậy mà không bị thẻ đỏ.

Phần khó hơn nằm ở chuỗi trách nhiệm phía sau cây còi. Ông Dương Vũ Lâm đặt vấn đề: nếu VFF dùng biện pháp “phạt nguội”, treo giò Huỳnh Tấn Sinh vì lỗi này, thì trọng tài Lê Vũ Linh cũng phải bị treo còi tương tự. Trách nhiệm của tổ VAR cũng phải được làm rõ. Nếu tổ VAR, gồm các ông Võ Hoài Thương và Nguyễn Thành Sơn, đã tư vấn cho trọng tài chính mà bị trọng tài chính phủ quyết, thì tổ VAR hoàn thành nhiệm vụ. Ngược lại, nếu tổ VAR không tư vấn về việc phải sử dụng thẻ đỏ cho lỗi bỏ bóng đá người, các trọng tài VAR cũng phải bị xử lý.

Cơ chế kỷ luật trọng tài ở Việt Nam vốn không công khai. Các án kỷ luật cụ thể dành cho trọng tài thường không được công bố rộng rãi, nhưng danh sách phân công trọng tài ở các vòng đấu kế tiếp lại là một dạng văn bản công khai không tuyên bố. Ông Dương Vũ Lâm hé lộ cách đọc nó: nếu một trọng tài không được phân công ở các vòng đấu liền kề vòng đấu vừa diễn ra, khả năng cao là họ đang bị kỷ luật. Nói cách khác, kỷ luật tồn tại, chỉ là nó được viết bằng khoảng trống trong lịch phân công thay vì bằng một thông báo.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, vấn đề của V-League chưa bao giờ là thiếu luật. Luật có đủ, từ phạt nguội đến khung treo giò, từ quy trình VAR đến quyền phủ quyết của trọng tài chính. Thứ thiếu là sự nhất quán trong thực thi. Bạo lực trên sân không giảm đi vì hình phạt nặng hơn, mà vì xác suất bị phạt cao hơn. Khi cùng một hành vi đá nguội, có trận nhận thẻ đỏ và có trận chỉ nhận thẻ vàng, cầu thủ không học được rằng hành vi đó sai. Họ học được rằng hành vi đó là một canh bạc có thể tính toán.

Điều đáng lo không nằm ở một cầu thủ mất bình tĩnh, mà ở chỗ cùng một hành vi có thể nhận hai mức xử lý khác nhau ở hai trận khác nhau. Với một cầu thủ 20 tuổi như Nguyễn Đình Bắc, bị đánh chỏ rồi bị đá từ phía sau trong cùng một trận, bài học đầu tiên của sự nghiệp không phải là cách thoát pressing, mà là cách chịu đau. Với một trung vệ như Huỳnh Tấn Sinh, bài học nhận được là chi phí cho pha bóng ấy thấp hơn anh ta tưởng.

Vẫn có một cách đọc khác, và nó khó chịu hơn. Người ta thường đặt câu hỏi về đạo đức cầu thủ, về bản lĩnh trọng tài, về năng lực tổ VAR. Nhưng phản ứng dễ thấy nhất sau mỗi đợt bạo lực sân cỏ là đòi tăng nặng hình phạt. Tăng nặng hình phạt không sửa được lỗi bỏ sót thẻ, không sửa được một tổ VAR im lặng, không sửa được một quy trình kỷ luật chạy bằng danh sách phân công. Nếu vòng đấu sau, trọng tài Lê Vũ Linh vẫn xuất hiện trên sân và tổ VAR vẫn làm việc bình thường, thì cuộc gặp giữa VPF, VFF và Ban trọng tài chỉ tạo ra một thông điệp truyền thông, không tạo ra một chuẩn mực mới.

Sân cỏ không bao giờ nói dối, nhưng ký ức thì biết làm thơ. Khán giả V-League đã nhiều lần chứng kiến đúng một vở diễn: một pha vào bóng gây chấn thương, vài ngày tranh luận, một cuộc họp, vài lời hứa siết kỷ cương, rồi mọi thứ trở lại guồng cũ cho đến lần tiếp theo. Chín mươi phút là cả một kiếp người nén lại, và trong kiếp người nén lại ấy, Doãn Ngọc Tân đang phải sống những tháng ngày không có bóng.

Thế hệ mới dùng ngón tay để chiến thắng, nhưng vẫn dùng trái tim để chịu đau. Câu hỏi để lại không dành cho ban tổ chức, mà dành cho những người sẽ tiếp tục chơi giải này trong mười năm tới: nếu một cầu thủ 20 tuổi phải mặc định rằng mỗi trận đấu là một lần có thể bị đá gãy chân mà thủ phạm không chắc bị đuổi khỏi sân, thì giải đấu này đang dạy họ điều gì?